Ashtanga joga – co to jest i jak wygląda praktyka?

Ashtanga joga to dynamiczna metoda, w której ruch łączy się z oddechem, a pozycje wykonuje się w określonej kolejności. System obejmuje 6 serii, a pierwszą z nich jest Primary Series, czyli Yoga Chikitsa – „terapia jogą”.
Powtarzalność jest jednym z najważniejszych elementów tej praktyki. Wracasz do tych samych pozycji, dzięki czemu możesz dokładniej obserwować oddech, stabilność oraz sposób wykonywania poszczególnych ruchów.
Na czym polega Ashtanga joga?
Ashtanga polega na powtarzaniu określonej sekwencji asan zsynchronizowanych z oddechem. Stała kolejność pozwala z czasem przenieść uwagę z zapamiętywania ruchów na jakość ich wykonania.
Praktyka rozpoczyna się od Powitań Słońca, następnie przechodzi do pozycji stojących, właściwej części serii oraz sekwencji końcowej.
Ashtanga w liczbach
| Element praktyki | Konkret |
|---|---|
| Liczba głównych serii | 6 |
| Pierwsza seria | Primary Series – Yoga Chikitsa („terapia jogą”) |
| Powitanie Słońca A | tradycyjnie 5 rund |
| Powitanie Słońca B | tradycyjnie 5 rund |
| Powitania Słońca łącznie | 10 rund |
| Wiele pozycji | około 5 oddechów |
| Główne elementy techniczne | oddech, drishti, bandhy |

Jak wygląda pierwsza seria Ashtangi?
Pierwsza seria prowadzi od Powitań Słońca przez pozycje stojące i siedzące aż do części końcowej. Nazywana jest Yoga Chikitsa, czyli „terapią jogą”, a jej stała struktura daje punkt odniesienia, do którego wracasz podczas każdej praktyki.
| Etap | Co się pojawia? | Na czym skupiasz uwagę? |
|---|---|---|
| Powitania Słońca | 5 A + 5 B | rytm ruchu i oddechu |
| Pozycje stojące | skłony, trójkąty, balanse | stabilność |
| Część siedząca | skłony, skręty | kontrolowany zakres |
| Wygięcia | praca przodu ciała | siła i kontrola |
| Zakończenie | spokojniejsze asany | zmniejszenie intensywności |
Po kilku Chaturangach dłonie i ramiona pracują już inaczej niż podczas pierwszego Powitania Słońca. W rozmowach z klientami Yoga Bazar powtarza się szczególnie problem ślizgania w psie z głową w dół.
Z naszego doświadczenia wynika, że często pierwszym elementem do sprawdzenia jest sposób pracy dłoni i rozłożenie ciężaru. Mata ma znaczenie, ale nawet najlepsza powierzchnia nie skoryguje błędu technicznego.
Jeżeli właśnie pies z głową w dół jest pozycją, w której najczęściej uciekają Ci dłonie, przeczytaj także poradnik Yoga Bazar o antypoślizgowych matach i problemie ślizgania.

Oddech, drishti i bandhy – co oznaczają?
Oddech, drishti i bandhy tworzą techniczne ramy praktyki Ashtangi. Każdy z tych elementów odpowiada za inny aspekt wykonywanej sekwencji.
Oddech wyznacza rytm ruchu. Jeżeli w wymagającej pozycji zaczynasz go wstrzymywać, jest to sygnał do ponownego sprawdzenia intensywności oraz zakresu.
Drishti określa kierunek skupienia wzroku. Pomaga utrzymać uwagę na własnym ciele i wykonywanym ruchu.
Bandhy należą do tradycyjnej techniki Ashtangi. W praktycznym uproszczeniu oznaczają świadomą pracę określonych obszarów ciała, która pomaga kontrolować tułów i miednicę podczas ruchu. Ich wykorzystanie poznaje się stopniowo podczas praktyki i pracy z nauczycielem.
Mysore – jak wygląda praktyka Ashtangi w tym systemie?
Mysore to tradycyjna forma praktyki Ashtanga jogi, w której każda osoba wykonuje poznaną część stałej sekwencji we własnym tempie. Nazwa pochodzi od miasta Mysore w Indiach, gdzie uczył Pattabhi Jois.
Stała kolejność pozycji jest podstawą tej formuły. Dzięki temu nauczyciel może pracować jednocześnie z osobami znajdującymi się w różnych miejscach tej samej sekwencji, zamiast prowadzić całą grupę w jednakowym tempie.
Nauczyciel porusza się pomiędzy ćwiczącymi, obserwuje praktykę i przekazuje indywidualne wskazówki.
Posłuchaj rozmowy z Markiem Rogowskim
Rozmowa z Markiem Rogowskim rozwija temat sprzętu, który naturalnie pojawia się przy regularnej praktyce. Marek omawia PU, czysty kauczuk, PVC, mikrofibrę oraz korek i wyjaśnia, jak różne powierzchnie zachowują się podczas ćwiczeń.
Materiał jest szczególnie przydatny, jeśli podczas psa z głową w dół lub Chaturangi zaczynasz zastanawiać się, czy problemem jest technika, czy sama powierzchnia maty.
O ekspercie
Marek Rogowski, założyciel Yoga Bazar, trafił do jogi po latach sportu oraz problemach z kolanami. W rozmowie z Portal Jogi opowiada o swoich doświadczeniach z praktyką i pokazuje jogę przede wszystkim od praktycznej strony – pracy z ciałem, techniki i świadomego doboru sprzętu.
W Yoga Bazar zajmuje się m.in. doborem mat do konkretnych stylów praktyki. Przy Ashtandze zwraca uwagę nie tylko na samą przyczepność maty, ale również na pracę dłoni, rozłożenie ciężaru i technikę w podporach. Dlatego problem ślizgania w psie z głową w dół nie zawsze oznacza, że potrzebujesz nowej maty – czasem najpierw trzeba przyjrzeć się sposobowi wykonywania pozycji.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile serii ma Ashtanga joga?
System Ashtangi obejmuje 6 serii. Pierwszą jest Primary Series, określana jako Yoga Chikitsa, czyli „terapia jogą”.
Czy trzeba być rozciągniętym, żeby praktykować Ashtangę?
Duży zakres ruchu nie jest podstawą techniki Ashtangi. Znaczenie ma kontrola ruchu, oddechu i ustawienia ciała w dostępnym zakresie.
Czy sekwencja Ashtangi zawsze jest taka sama?
Ashtanga wykorzystuje ustaloną kolejność pozycji w obrębie konkretnej serii. Powtarzalność jest jednym z charakterystycznych elementów tej metody.
Czym jest Mysore?
Mysore to tradycyjna forma praktyki Ashtangi wykonywana we własnym tempie w obecności nauczyciela. Jej nazwa pochodzi od miasta Mysore w Indiach, gdzie uczył Pattabhi Jois. Stała kolejność pozycji pozwala kilku osobom ćwiczyć jednocześnie różne fragmenty sekwencji.
Disclaimer
Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z fizjoterapeutą, trenerem przygotowania motorycznego ani lekarzem. Jeśli masz ból barku, ból nocny, drętwienie, ograniczenie ruchu, problem po urazie albo ból nasilający się podczas pływania, nie próbuj rozwiązywać go wyłącznie rozciąganiem.
Posłuchaj naszej playlisty!
Nasze playlisty do praktyki, medytacji i nie tylko.
Cenisz sobie ekspertyzę?
Dodaj Yoga Bazar jako preferowane źródło, by częściej widzieć nasze treści w Google.
