6 najczęstszych błędów podczas wyboru maty do jogi

Wybór maty do jogi najczęściej kończy się rozczarowaniem nie dlatego, że kupiony model jest słabej jakości, ale dlatego, że nie pasuje do sposobu praktyki konkretnej osoby. Materiał, przyczepność, trwałość, waga, reakcja na wilgoć czy sposób pielęgnacji potrafią mieć znacznie większe znaczenie niż cena albo popularność danego modelu.

Dlatego przed zakupem warto poznać nie tylko zalety maty, ale również jej ograniczenia. Oto 6 najczęstszych błędów podczas wyboru maty do jogi i sposoby, dzięki którym można ich uniknąć.

  

Dlaczego wybór dobrej maty nie jest tak prosty, jak się wydaje?

Nie istnieje jedna mata, która będzie najlepsza dla każdego.

Powierzchnia zapewniająca świetny chwyt jednej osobie może przeszkadzać komuś, kto potrzebuje większej swobody podczas dynamicznych przejść. Ciężka mata z naturalnego kauczuku może być bardzo stabilna na podłodze, ale uciążliwa podczas codziennego noszenia do studia. Z kolei bardzo trwałe PVC może wymagać czasu na dotarcie, zanim pokaże swoje docelowe właściwości.

Jeżeli masz już matę i coś zaczyna Ci w niej przeszkadzać, zanim kupisz następną, spróbuj nazwać konkretny problem:

• czy dłonie się ślizgają?

• czy mata jest zbyt ciężka?

• czy powierzchnia za szybko pokazuje ślady?

• czy potrzebujesz większej amortyzacji?

• czy materiał wymaga pielęgnacji, na którą nie masz czasu?

• czy podczas praktyki mocno pocą Ci się dłonie i stopy?

Dopiero wtedy warto porównywać kolejne modele.

Estetyka nie jest błahym kryterium. Jeśli dwa modele spełniają Twoje wymagania funkcjonalne, możesz spokojnie wybrać ten, który bardziej Ci się podoba. Warto tylko wiedzieć wcześniej, że przykładowo jednolite powierzchnie z PU mogą szybciej pokazywać ślady użytkowania niż trwałe PVC.

Podobnie jest z ceną. Droższa mata nie jest automatycznie lepszym wyborem. Może być wykonana z bardzo dobrego materiału, a jednocześnie być zbyt ciężka, zbyt wymagająca w pielęgnacji albo niedopasowana do sposobu, w jaki pocą Ci się dłonie.

Jeśli dopiero zaczynasz porównywać maty do jogi, zacznij więc od własnych potrzeb, a nie od ceny lub popularności konkretnego modelu.

1. Nie dostosowujesz maty do rodzaju jogi, który ćwiczysz

Rodzaj praktyki wpływa na to, jakiej przyczepności, trwałości, amortyzacji i charakterystyki powierzchni potrzebujesz.

W dynamicznych stylach, takich jak Ashtanga czy Vinyasa, dłonie i stopy wielokrotnie przesuwają się po tych samych fragmentach maty. Materiał jest więc mocniej obciążany, a przyczepność musi iść w parze z możliwością wykonywania płynnych przejść.

W spokojniejszej lub bardziej statycznej praktyce, np. jodze Iyengara, większe znaczenie może mieć stabilne podłoże podczas długiego pozostawania w pozycji.

Jeszcze inaczej wygląda sytuacja podczas hot jogi lub bardzo intensywnej praktyki, gdy powierzchnia musi dobrze zachowywać się przy dużej ilości wilgoci.

Przed zakupem odpowiedz sobie na 3 pytania:

1. Czy ćwiczysz przede wszystkim statycznie czy dynamicznie?

2. Czy podczas praktyki dłonie pozostają suche, stają się wilgotne czy mocno się pocą?

3. Czy ważniejszy jest dla Ciebie maksymalny chwyt, czy większa swoboda podczas przejść?

Materiały reagują na te warunki zupełnie inaczej.

Naturalny kauczuk zapewnia bardzo dobry chwyt przede wszystkim przy suchych dłoniach. Mikrofibra zyskuje przyczepność pod wpływem wilgoci. Podobnie zachowuje się korek. PU zapewnia mocny chwyt zarówno przy suchych, jak i wilgotnych dłoniach. PVC wyróżnia się bardzo wysoką trwałością, ale część nowych powierzchni potrzebuje czasu na dotarcie.

Jeśli nie wiesz jeszcze, jak połączyć materiał, grubość i rodzaj praktyki, sprawdź również poradnik Yoga Bazar o wyborze maty według materiału, grubości i stylu praktyki.

Nie kupuj więc maty tylko dlatego, że świetnie sprawdziła się u znajomej osoby. Przy regularnej praktyce różnice pomiędzy powierzchniami stają się bardzo odczuwalne.

2. Wybierasz materiał, którego ograniczenia później zaczynają Cię irytować

Każdy materiał ma nie tylko zalety, ale również konkretny zestaw kompromisów.

Naturalny kauczuk – bardzo dobry chwyt ma swoją cenę

Naturalny materiał nie oznacza automatycznie większej trwałości.

Kauczuk naturalny zapewnia ponadprzeciętną antypoślizgowość, ale jednocześnie jego powierzchnia pracuje pod dużym tarciem. Dlatego w miejscach regularnego kontaktu dłoni i stóp mogą z czasem pojawiać się przetarcia.

Można więc powiedzieć, że naturalne zużywanie kauczuku jest częściowo ceną za jego bardzo dobry chwyt.

Nie oznacza to, że pierwsze przetarcie świadczy o końcu życia maty. Ważniejsze jest to, czy powierzchnia nadal zapewnia odpowiednią przyczepność i stabilność.

Warto też pamiętać, że naturalny kauczuk może zawierać śladowe ilości lateksu. Osoby z alergią na lateks powinny sprawdzić informacje producenta konkretnego modelu.

PU – bardzo mocny chwyt, ale ślady widać szybciej

Powierzchnie z poliuretanu dobrze działają zarówno przy suchych, jak i wilgotnych dłoniach. Są więc bardzo uniwersalne.

Ich minusem jest to, że stosunkowo szybko mogą pokazywać ślady dłoni, potu, niewielkie rysy czy przebarwienia.

Nie oznacza to automatycznie pogorszenia właściwości. Mata może wyglądać na intensywnie używaną, a nadal świetnie trzymać.

Przykładem jest Sayoga Performance Mat Blue, która wykorzystuje wierzch z PU na stabilnym spodzie z naturalnego kauczuku.

Korek – dobry wybór przy wilgotnych dłoniach

Korek zasługuje na osobne omówienie, ponieważ zachowuje się inaczej niż PU czy klasyczne PVC.

Jego przyczepność zwiększa się pod wpływem wilgoci. Dlatego osoby, którym podczas praktyki szybko pocą się dłonie, mogą odczuwać na korku coraz lepszy chwyt wraz ze wzrostem intensywności ćwiczeń.

Naturalny korek jest również opisywany jako materiał o właściwościach antybakteryjnych, dlatego bywa określany jako naturalnie antyseptyczny. Nie oznacza to jednak, że maty korkowej nie trzeba regularnie czyścić.

Dobrym przykładem jest Sayoga Cork Mat, w której warstwę naturalnego korka połączono ze spodem z naturalnego kauczuku. Model ma 183 × 61 cm, około 4 mm grubości i waży około 2,7 kg. Yoga Bazar opisuje jego chwyt jako aktywowany wilgocią, a korek jako naturalnie antybakteryjny.

Najważniejsza zasada jest więc prosta: nie pytaj wyłącznie, „jaki materiał jest najlepszy?”. Zapytaj raczej, „które zalety i ograniczenia tego materiału odpowiadają mojej praktyce?”.

3. Nie zwracasz uwagi na wagę maty

Waga może wydawać się parametrem drugorzędnym, dopóki mata leży przez większość czasu w domu.

Problem zaczyna się wtedy, gdy kilka razy w tygodniu nosisz ją do studia, pracy albo na zajęcia po drugiej stronie miasta.

Szczególnie ciężkie bywają maty zawierające dużą ilość naturalnego kauczuku oraz grube konstrukcje z gęstego PVC.

Mata ważąca około 3 kg może świetnie leżeć na podłodze i dawać poczucie bardzo stabilnego podłoża. Ten sam ciężar staje się jednak znacznie mniej atrakcyjny po kilkudziesięciu minutach noszenia jej na ramieniu.

Przed zakupem sprawdź więc:

1. ile waży konkretny model,

2. jak często będziesz go przenosić,

3. w jaki sposób docierasz na zajęcia.

Jeżeli ćwiczysz przede wszystkim w domu albo przewozisz matę samochodem, większa masa może nie mieć większego znaczenia.

Jeśli natomiast chodzisz pieszo, jeździsz rowerem lub korzystasz z komunikacji miejskiej, różnica pomiędzy matą ważącą 1,5 kg a modelem przekraczającym 3 kg szybko stanie się odczuwalna.

Nie zakładaj również, że cięższa mata automatycznie oznacza lepszą matę. Większa masa może pomagać w stabilności, ale nie jest samodzielnym wyznacznikiem jakości.

4. Nie wiesz, że niektóre maty muszą się „dotrzeć”

To szczególnie ważne przy PVC.

Nowa mata z PVC może początkowo sprawiać wrażenie gładszej i mniej przyczepnej niż oczekujesz. Powierzchnia potrzebuje czasem regularnej praktyki, aby się dotrzeć lub „wyrobić”.

I tutaj pojawia się ważne rozróżnienie.

Docieranie PVC i wygładzanie PVC to nie to samo

To są dwa różne procesy zachodzące w dwóch różnych momentach życia maty.

Na początku:

nowa powierzchnia → regularne użytkowanie → docieranie → zmiana charakterystyki chwytu

Dopiero znacznie później:

wieloletnia intensywna praktyka → rzeczywiste zużycie → stopniowe wygładzanie powierzchni

Nie ma więc sprzeczności pomiędzy stwierdzeniem, że nowa mata PVC musi się wyrobić, a informacją, że po wielu latach PVC może się wygładzać.

Pierwszy proces dotyczy początkowego okresu użytkowania. Drugi jest skutkiem długiej eksploatacji.

Jeśli tego nie wiesz, bardzo łatwo ocenić nową matę już po pierwszej sesji:

„Dłonie się przesuwają, więc mata jest zła”.

Nie zawsze tak jest.

Nie oznacza to jednak, że każdy problem ze ślizganiem należy tłumaczyć docieraniem. PVC zachowuje się inaczej przy dużej ilości potu niż PU, mikrofibra czy korek.

A co z ćwiczeniem w butach?

PVC jest materiałem stosunkowo odpornym na punktowy nacisk i ścieranie. Dlatego część mat z PVC projektowanych do intensywnego treningu może być używana również w obuwiu.

To istotna różnica względem miękkiego TPE, które jest bardziej podatne na wgniatanie i punktowy nacisk bieżnika.

Nie należy jednak wyciągać z tego wniosku, że każda mata do jogi z PVC nadaje się do ćwiczenia w butach. Ostatecznie decyduje przeznaczenie konkretnego modelu i zalecenia producenta.

Przed zakupem maty PVC warto więc sprawdzić:

1. czy powierzchnia wymaga dotarcia,

2. jak działa przy suchych dłoniach,

3. jak zachowuje się przy dużej ilości potu,

4. czy producent dopuszcza używanie jej w obuwiu.